Wypłata odprawy pracownikowi zwalnianemu z przyczyn leżących po stronie pracodawcy to obowiązek wynikający z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Pod względem rozliczeń publicznoprawnych odprawa rządzi się odmiennymi zasadami niż zwykłe wynagrodzenie — podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ale nie wchodzi do podstawy wymiaru składek ZUS. To rozróżnienie ma bezpośrednie przełożenie na kwotę, którą pracownik faktycznie otrzymuje.
Ustawa o zwolnieniach grupowych stosuje się u pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Pracownikowi przysługuje odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia przy okresie zatrudnienia krótszym niż 2 lata, dwumiesięcznego wynagrodzenia przy zatrudnieniu od 2 do 8 lat oraz trzymiesięcznego wynagrodzenia przy zatrudnieniu powyżej 8 lat. Wysokość odprawy nie może przekraczać 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. Prawo do odprawy przysługuje zarówno przy zwolnieniach grupowych, jak i indywidualnych — o ile przyczyna niedotycząca pracownika jest wyłącznym powodem rozwiązania stosunku pracy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje wprawdzie zwolnienie z podatku dla odszkodowań i zadośćuczynień, jednak odprawa przy zwolnieniach grupowych wprost z niego nie korzysta. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze zwolnienia wyłączone są odprawy pieniężne wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Oznacza to, że odprawa — niezależnie od jej wysokości — stanowi przychód ze stosunku pracy i pracodawca jako płatnik ma obowiązek pobrać od niej zaliczkę na podatek dochodowy przy wypłacie. To samo dotyczy dodatkowych odpraw wypłacanych na podstawie porozumień zbiorowych czy indywidualnych — brak podstaw do odmiennego traktowania odpraw wypłacanych z tego samego tytułu zarówno na podstawie ustaw, jak i układów zbiorowych pracy oraz porozumień kończących spory zbiorowe.
