Prawo pracy wyposaża pracodawcę w kilka odrębnych instrumentów reagowania na naruszenia ze strony pracownika. Każdy z nich służy innemu celowi, rządzi się własnymi zasadami i dotyczy innego rodzaju przewinień. Warto je od siebie odróżniać — zarówno po to, by stosować je prawidłowo, jak i po to, by wiedzieć, których można używać łącznie, a których nie.

Odpowiedzialność porządkowa to najszerzej stosowany instrument, uregulowany w art. 108 Kodeksu pracy. Pracodawca może nałożyć na pracownika karę upomnienia, nagany albo — w ściśle określonych przypadkach — karę pieniężną. Ta ostatnia jest dopuszczalna wyłącznie za nieprzestrzeganie przepisów BHP lub przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia oraz stawienie się do pracy lub spożywanie alkoholu w jej trakcie. Każda kara musi być poprzedzona wysłuchaniem pracownika i nałożona w formie pisemnej — z pouczeniem o prawie do sprzeciwu. Po roku nienagannej pracy kara ulega zatarciu z mocy prawa.

Odpowiedzialność materialna obejmuje dwa odrębne reżimy. Pierwszy — ogólny (art. 114–122 Kodeksu pracy) — dotyczy szkody wyrządzonej pracodawcy wskutek zawinionego niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych. Przy winie nieumyślnej odpowiedzialność pracownika jest ograniczona do trzymiesięcznego wynagrodzenia; przy winie umyślnej pracownik odpowiada w pełnej wysokości szkody. Drugi reżim — odpowiedzialność za mienie powierzone (art. 124 Kodeksu pracy) — ma szerszy zakres: dotyczy pracowników, którym powierzono z obowiązkiem zwrotu pieniądze, narzędzia, urządzenia czy inne składniki majątkowe pracodawcy. Tu odpowiedzialność jest co do zasady pełna, a ciężar dowodu zostaje przerzucony na pracownika — to on musi wykazać, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych.

Odpowiedzialność dyscyplinarna to odrębny reżim, który nie obowiązuje wszystkich pracowników — dotyczy wyłącznie grup zawodowych objętych tzw. pragmatykami służbowymi, czyli odrębnymi ustawami regulującymi prawa i obowiązki określonych kategorii zatrudnionych. Podlegają jej m.in. nauczyciele, urzędnicy służby cywilnej, sędziowie, prokuratorzy, lekarze czy pracownicy naukowi. Odpowiedzialność dyscyplinarna uruchamiana jest za naruszenie obowiązków służbowych i prowadzona w odrębnym postępowaniu — przed komisją dyscyplinarną lub innym właściwym organem — z możliwością odwołania się do sądu. Katalog kar dyscyplinarnych różni się w zależności od pragmatyki, ale zazwyczaj obejmuje upomnienie, naganę, obniżenie wynagrodzenia, zawieszenie w czynnościach, a nawet wydalenie ze służby lub pozbawienie prawa do wykonywania zawodu. Tam, gdzie obowiązuje odpowiedzialność dyscyplinarna, może ona współistnieć z odpowiedzialnością porządkową — każda z nich dotyczy jednak innych kategorii przewinień.