Pracownik, któremu pracodawca powierzył mienie (np. laptopa albo gotówkę), odpowiada za jego utratę na innych zasadach niż pracownik, który przypadkiem zniszczył maszynę. Kodeks pracy przewiduje dwa odrębne reżimy odpowiedzialności materialnej, a różnią się one granicą odpowiedzialności, ciężarem dowodu i rolą zabezpieczeń mienia.

Podstawowe zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną pracodawcy regulują art. 114–122 Kodeksu pracy. Pracownik odpowiada tylko za rzeczywistą stratę i normalne następstwa swojego działania lub zaniechania (art. 115), a pracodawca musi wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność oraz wysokość szkody (art. 116). Przy winie nieumyślnej odszkodowanie nie może przekroczyć trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika w dniu wyrządzenia szkody (art. 119), a pełna odpowiedzialność wchodzi w grę dopiero przy winie umyślnej (art. 122).

Natomiast art. 124 § 1 Kodeksu pracy przewiduje pociągnięcie do odpowiedzialności w pełnej wysokości pracownika, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, narzędzia, instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze. Według § 2 tego artykułu pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w innym mieniu powierzonym w ten sposób. Limit trzech pensji tu nie obowiązuje.

Powierzenie nie oznacza jednak automatycznej odpowiedzialności. Według Państwowej Inspekcji Pracy odpowiedzialność za mienie powierzone indywidualnie następuje po spełnieniu warunków ją uzasadniających, a także po przeprowadzeniu inwentaryzacji.

Art. 124 § 3 Kodeksu pracy pozwala pracownikowi uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia. To pracownik musi więc przedstawić dowody, a decydujące znaczenie mają warunki, jakie stworzył pracodawca, np. zamknięte pomieszczenie czy sejf. Przepisy, w odróżnieniu od zasad ogólnych, nie nakładają na pracodawcę obowiązku wykazywania winy pracownika.

Ustalając odpowiedzialność za mienie powierzone, można uwzględnić przyczynienie się pracodawcy lub innej osoby do powstania szkody oraz, w uzasadnionych przypadkach, obniżyć odszkodowanie.