Definicja wypadku przy pracy z art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wymaga między innymi, by zdarzenie nastąpiło w związku z pracą. Najczęściej więc kojarzone jest z miejscem i czasem wykonywania obowiązków służbowych. Ustawodawca przewidział jednak dodatkową kategorię zdarzeń, które — mimo że formalnie nie mieszczą się w tej definicji — na mocy odrębnego przepisu wywołują identyczne skutki prawne. Są to tzw. wypadki zrównane z wypadkiem przy pracy, uregulowane w art. 3 ust. 2 wskazanej ustawy.

Przepis wymienia zamknięty katalog sytuacji, w których pracownik korzysta z takiej samej ochrony, jak przy klasycznym wypadku przy pracy:

• zdarzenie w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy,
• zdarzenie podczas podróży służbowej — poza sytuacjami już objętymi ust. 1 — chyba że zostało spowodowane postępowaniem pracownika niepozostającym w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
• zdarzenie podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,
• zdarzenie przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Każda z tych kategorii obejmuje sytuacje, w których pracownik formalnie znajduje się poza swoim stanowiskiem pracy lub poza godzinami jej wykonywania, ale wciąż działa w interesie pracodawcy lub pozostaje w relacji podporządkowania wynikającej ze stosunku pracy.

Praktycznie najczęściej dyskutowanym przypadkiem jest droga na obowiązkowe badania profilaktyczne (wstępne, okresowe lub kontrolne) zlecone przez pracodawcę. Choć badania te odbywają się zwykle poza siedzibą zakładu pracy i formalnie poza czasem wykonywania obowiązków, orzecznictwo konsekwentnie kwalifikuje wypadek w drodze na takie badania jako mieszczący się w pierwszej kategorii — pozostawania w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. Obowiązek poddania się badaniom profilaktycznym wynika bowiem wprost z Kodeksu pracy, a więc jego realizacja mieści się w zakresie obowiązków pracowniczych, nawet jeśli fizycznie odbywa się poza zakładem pracy.

Zakwalifikowanie zdarzenia jako wypadku zrównanego, a nie jako zwykłego wypadku w drodze do pracy czy wypadku niezwiązanego z pracą, ma bezpośrednie przełożenie na zakres przysługujących świadczeń. Osoba poszkodowana w wypadku zrównanym nabywa prawo do tych samych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, co przy „klasycznym” wypadku przy pracy — a więc między innymi do jednorazowego odszkodowania z ZUS, renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem czy zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru, a nie standardowych 80%. Dla porównania, wypadek w drodze do lub z pracy w rozumieniu odrębnych przepisów uprawnia do części tych świadczeń, ale na innych zasadach proceduralnych.