Pracodawca może dopuścić pracownika do pracy wyłącznie wtedy, gdy lekarz medycyny pracy stwierdzi jego zdolność do świadczenia pracy. Badania kontrolne mają również na celu potwierdzić zdolność pracownika do wykonywania pracy, jeśli powraca on do pracy po długotrwałym zwolnieniu.

Nieobecność pracownika w pracy przekraczająca 30 dni, spowodowana chorobą, rodzi powinność pracodawcy skierowania pracownika na badania kontrolne. Obowiązek ten wynika z art. 229 § 2 Kodeksu pracy. „[…] jeżeli pracownik stawi się do pracy i zgłosi gotowość jej wykonywania, obowiązek skierowania go na kontrolne badania lekarskie spoczywa na pracodawcy” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2005 roku, II PK 319/04).

Obowiązkowi pracodawcy skierowania pracownika na badania kontrolne odpowiada obowiązek pracownika poddania się tym badaniom. Pracownik nie może odmówić ich odbycia. Co ważne – za czas, w którym pracownik nie będzie wykonywał pracy z powodu zawinionego przez siebie niepoddania się badaniom kontrolnym, nie przysługuje mu wynagrodzenie. Co więcej odmowa wykonania polecenia pracodawcy co do poddania się badaniom kontrolnym może nawet skutkować rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę w trybie dyscyplinarnym.