Ubezpieczenie zdrowotne gwarantuje nam bezpłatny dostęp do publicznej opieki medycznej. Wiele osób zakłada, że skoro posiada tytuł do ubezpieczenia (np. umowę o pracę), to ich dzieci lub niepracujący małżonek automatycznie zyskują prawo do bezpłatnego leczenia. To błąd, który może skutkować bolesnymi konsekwencjami finansowymi. Przepisy nakładają na ubezpieczonego wyraźny obowiązek zgłoszenia członków rodziny, którzy nie mają własnego tytułu do ubezpieczenia.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny można zgłosić:

• dziecko (własne, małżonka, przysposobione, wnuka lub dziecko, dla którego ustanowiono opiekę) – do ukończenia 18. roku życia, a jeżeli kontynuuje naukę – do ukończenia 26. roku życia (dzieci z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności można zgłosić bez ograniczenia wieku);
• małżonka;
• wstępnych (rodziców, dziadków), o ile pozostają z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym.

Warunkiem koniecznym jest to, aby zgłaszana osoba nie posiadała żadnego własnego tytułu do ubezpieczenia.

Pracownik musi złożyć pisemny wniosek o zgłoszenie członka rodziny, podając jego dane (w tym numer PESEL). Pracodawca nie ma prawa domyślać się sytuacji życiowej zatrudnionego.

Od momentu uzyskania wszystkich niezbędnych informacji, pracodawca jako płatnik składek ma 7 dni na przekazanie zgłoszenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na dedykowanym formularzu ZUS ZCNA. Dopisanie członka rodziny do ubezpieczenia jest całkowicie darmowe. Nie powoduje ono naliczenia dodatkowej składki zdrowotnej, nie pomniejsza pensji netto pracownika ani nie generuje żadnych kosztów po stronie pracodawcy. Składka zdrowotna jest jedna i niezależna od liczby zgłoszonych bliskich.

Trzeba pamiętać, że jeżeli sytuacja prawna członka rodziny się zmieni (np. pełnoletnie dziecko zakończy lub przerwie studia, podejmie pierwszą pracę na etat czy choćby krótkie zlecenie wakacyjne) i uzyska własny tytuł do ubezpieczenia, to należy niezwłocznie poinformować o tym pracodawcę i wyrejestrować go z ubezpieczenia.