Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest niewątpliwie wypłacanie pracownikom wynagrodzenia za wykonaną przez nich pracę w uzgodnionym terminie.

Powyższe wynika z art. 22 ust. 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Ponadto obowiązek terminowej i prawidłowej wypłaty wynagrodzenia ustawodawca nałożył na pracodawcę także w art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, w którym wymienia podstawowe obowiązki pracodawcy wobec pracowników.

Przesłanką rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym jest ciężkie naruszenie przez pracodawcę jego podstawowych obowiązków względem pracownika. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 maja 2012 roku, sygn. akt II PK 220/11: „określenie „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków” należy interpretować jako bezprawne (bo sprzeczne z obowiązującymi przepisami bądź zasadami współżycia społecznego) działania lub zaniechania pracodawcy, polegające na niedopełnieniu podstawowych obowiązków objętych treścią stosunku pracy i noszące znamiona „ciężkości” tak w sensie przedmiotowym (wobec zagrożeń, jakie stanowią one dla istotnych interesów pracownika), jak i podmiotowym (z uwagi na kwalifikowaną postać przypisywanej pracodawcy winy).” Naruszenie przez pracodawcę jego podstawowych obowiązków względem pracownika może zostać uznane za ciężkie, jeżeli pracodawcy można przypisać winę umyślną lub rażące niedbalstwo. Wina umyślna zachodzi, gdy pracodawca przewiduje wystąpienie szkody i celowo zmierza do jej wyrządzenia lub co najmniej godzi się na jej wystąpienie. Natomiast rażące niedbalstwo ma miejsce, gdy pracodawca nie zachowuje minimalnych zasad prawidłowego zachowania się w danej sytuacji.

Na podstawie powyższych wytycznych trzeba uznać, że ciężkie naruszenie obowiązku terminowego i prawidłowego wypłacenia wynagrodzenia ma miejsce, w przypadku gdy pracodawca nie wypłacając wynagrodzenia z winy umyślnej lub wskutek rażącego niedbalstwa stworzył realne zagrożenie dla istotnych interesów pracownika lub uszczerbek w nich. Inaczej mówiąc, naruszenie przez pracodawcę rzeczonego obowiązku musi rodzić wysoce niekorzystne dla pracownika skutki. W konsekwencji drobna zwłoka z zapłatą wynagrodzenia, niestwarzająca zagrożenia dla istotnych interesów pracownika i niepowodująca uszczerbku w nich, nie uzasadnia rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 55 § 1¹ Kodeksu pracy.