Sytuacje, w których pracownik po przepracowaniu kilku godzin decyduje się na udanie do lekarza ze względu na zły stan zdrowia, nie są rzadkie. Wtedy trzeba zadecydować, jakie świadczenie powinien otrzymać za taki dzień i czy powinien być traktowany jak dzień pracy, czy okresu zasiłkowego.

Przepis art. 80 Kodeksu pracy statuuje zasadę, w myśl której pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną. Oznacza to, iż pracownikowi, który przepracował cały dzień zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, a którego niezdolność do pracy w tym dniu została orzeczona przez lekarza dopiero po zakończeniu pracy, przysługuje wynagrodzenie za pracę wykonaną. Rzeczony pracownik nie ma natomiast prawa do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego za ten dzień. Z dyspozycji art. 92 § 3 pkt 2 kodeksu pracy wynika bowiem, że wynagrodzenie chorobowe nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego. Jak wynika z art. 12 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy, w których ubezpieczony na podstawie przepisów o wynagradzaniu zachowuje prawo do wynagrodzenia.

W przypadku, gdy w dniu wskazanym w zwolnieniu lekarskim jako pierwszy dzień niezdolności do pracy pracownik świadczył pracę przez część dnia, pracodawca na podstawie art. 80 Kodeksu pracy winien wypłacić mu wynagrodzenie za część dnia, przez którą praca była wykonywana. Jednakże przepisy nie przewidują możliwości wypłaty wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego za część dnia. Stwierdzona w orzeczeniu lekarskim niezdolność do pracy może obejmować wyłącznie pełne dni.

ZUS wskazał, że w analizowanej sytuacji dzień, w którym powstała niezdolność do pracy powinien być zakwalifikowany do okresu zasiłkowego. Powinno tak się stać, nawet jeśli pracownik w tym dniu pracował. Decydujące znaczenie ma to, od kiedy lekarz wystawi zaświadczenie o niezdolności do pracy. Pierwszy dzień jest traktowany jako dzień niezdolności do pracy i pomniejsza limit okresu zasiłkowego, który co do zasady wynosi 182 dni (270 dni w przypadku ciąży i gruźlicy).

Dotychczas, jeśli pracownik otrzymywał wynagrodzenie za dzień, w którym powstała niezdolność do pracy, to taki dzień był traktowany jako dzień pracy, a dopiero następny jako pierwszy dzień zaliczany do okresu zasiłkowego. Jeśli pracownik otrzymał za dany dzień wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek chorobowy, to wtedy zaliczało się go do okresu zasiłkowego.