Składka na ubezpieczenie wypadkowe to jedna z tych pozycji w rozliczeniach ZUS, która w praktyce jest indywidualna dla każdego płatnika i może zmieniać się co roku. Wysokość stopy procentowej zależy od liczby ubezpieczonych, rodzaju działalności i historii wypadkowej firmy. Błąd w jej ustaleniu (zarówno zaniżenie, jak i zawyżenie) ma bezpośrednie konsekwencje finansowe.

Składka wypadkowa rozliczana jest w roku składkowym, który trwa od 1 kwietnia do 31 marca roku następnego. Oznacza to, że stopa procentowa ustalana jest raz w roku, na początku kwietnia, i obowiązuje przez 12 miesięcy do końca marca. Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe stawki składki wypadkowej, zaktualizowane przez ZUS na podstawie danych z ZUS IWA za poprzednie lata.

Sposób ustalenia stopy procentowej zależy od liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego, a konkretnie od średniej miesięcznej liczby ubezpieczonych w poprzednim roku kalendarzowym. Można wyróżnić trzy ścieżki:

I. Pierwsza ścieżka dotyczy płatników zgłaszających przeciętnie do 9 ubezpieczonych. Stosują oni stałą, ryczałtową stopę procentową wynoszącą 1,67% — bez konieczności analizowania PKD czy przekazywania ZUS IWA.

II. Druga ścieżka obejmuje płatników zgłaszających przeciętnie co najmniej 10 ubezpieczonych, którzy przez trzy ostatnie lata kalendarzowe mieli obowiązek i faktycznie przekazywali do ZUS informację ZUS IWA. W ich przypadku to ZUS samodzielnie wylicza indywidualną stopę procentową i przekazuje płatnikowi stosowną informację w terminie do 20 kwietnia danego roku składkowego. Stopa ta jest pochodną kategorii ryzyka ustalonej dla płatnika oraz wskaźnika korygującego, wynikającego z porównania indywidualnej kategorii ryzyka z kategorią właściwą dla grupy działalności według PKD.

III. Trzecia ścieżka dotyczy płatników zgłaszających przeciętnie co najmniej 10 ubezpieczonych, którzy nie przekazywali ZUS IWA przez wymagane trzy lata (np. z powodu braku takiego obowiązku albo zbyt krótkiego okresu działalności). Tacy płatnicy samodzielnie ustalają stopę procentową według grupy działalności, do której należą ze względu na przeważający kod PKD ujawniony w REGON na 31 grudnia poprzedniego roku.

Jeżeli ZUS stwierdzi, że płatnik stosował zaniżoną stopę procentową, wzywa go do złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych w terminie 14 dni. Jeżeli płatnik nie dopełni tego obowiązku, ZUS wydaje decyzję ustalającą stopę podwyższoną o 50% — na cały rok składkowy. To dotkliwa sankcja, szczególnie dla płatników o wysokich podstawach wymiaru składek.