Hałas jest jednym z czynników szkodliwych, które podlegają ścisłej kontroli na podstawie przepisów BHP. Jeżeli hałas przekracza wartości dopuszczalne, pracodawca ma obowiązek zastosować środki techniczne, organizacyjne lub ochrony indywidualnej, a także ograniczyć czas ekspozycji. Jeżeli tego nie robi, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, informując niezwłocznie przełożonego.
Normy hałasu w środowisku pracy są precyzyjnie określone w przepisach BHP: podstawowy limit ekspozycji wynosi 85 dB(A) (hałas ciągły) w ujęciu dobowym, a jego przekroczenie oznacza naruszenie dopuszczalnych wartości narażenia. Już od 80 dB(A) pracodawca musi wdrożyć działania ochronne, w tym zapewnić ochronniki słuchu. Maksymalny poziom dźwięku A nie może przekraczać 115 dB(A), a szczytowy poziom dźwięku C (impulsowego) — 135 dB(C). Dodatkowo obowiązują jeszcze normy szczególne dla grup wrażliwych (młodocianych, pracownic w ciąży). To właśnie te wartości decydują o tym, kiedy hałas staje się czynnikiem szkodliwym.
Pracownik może odmówić wykonywania pracy w warunkach hałasu wtedy, gdy poziom narażenia przekracza wskazane wyżej normy, a pracodawca nie zapewnia środków ochrony lub nie podejmuje działań ograniczających ryzyko. Odmowa nie wynika z subiektywnego odczucia uciążliwości, lecz z obiektywnego zagrożenia dla zdrowia, które powinno być eliminowane przez pracodawcę. Pracownik nie musi udowadniać zagrożenia — wystarczy, że warunki pracy obiektywnie naruszają normy BHP lub że brak jest wymaganych środków ochrony.
Omawiane uprawnienie przysługuje pracownikowi na podstawie art. 210 kodeksu pracy. Zgodnie z treścią § 1: „W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego”.
Odmowa jest również dopuszczalna wtedy, gdy hałas nie przekracza norm, ale pracownik wykonuje zadania wymagające szczególnej koncentracji, a pracodawca nie zapewnia warunków umożliwiających bezpieczne wykonywanie pracy. Dotyczy to zwłaszcza stanowisk, na których hałas może prowadzić do błędów stwarzających ryzyko dla zdrowia lub mienia. W takich przypadkach pracownik może żądać usunięcia zagrożenia, a do czasu jego usunięcia — powstrzymać się od pracy.
W praktyce oznacza to, że praca w hałasie nie jest dopuszczalna „do granic wytrzymałości”, lecz wyłącznie w ramach norm określonych w przepisach i przy zapewnieniu pełnej ochrony. Warto pamiętać, że pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia. A za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w omawianych sytuacjach, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
