Zasadniczo pracownikiem może być osoba pełnoletnia. Ustawodawca dopuszcza pracę młodocianych na szczególnych zasadach i w ściśle określonych warunkach. Wyjątkowo możliwa jest również praca dzieci poniżej 16 roku życia.

Ustawodawca zezwala na pracę dzieci jedynie wyjątkowo, po spełnieniu przesłanek przewidzianych w art. 304⁵ kodeksu pracy. Taka praca powinna być wykonywana wyłącznie na rzecz podmiotu wykonującego określone rodzaje działalności, za zgodą przedstawiciela ustawowego i zezwoleniem inspektora pracy.

Pierwszym warunkiem dopuszczalności pracy dzieci poniżej 16 roku życia jest to, aby była ona świadczona na rzecz podmiotu, który prowadzi działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową. Katalog ten ma charakter zamknięty. Oznacza to, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą innego rodzaju nie mogą zatrudnić dziecka, które nie ukończyło jeszcze 16 roku życia.

Kolejną przesłanką przewidzianą przez ustawodawcę jest uzyskanie uprzedniej zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych. Należy zwrócić uwagę, iż przepis nie posługuje się pojęciem „rodzic”. W ten sposób ustawodawca rozszerzył możliwość złożenia oświadczenia w przedmiocie zgody na wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko, które nie ukończyło jeszcze 16 roku życia, na wszelkie osoby, którym przyznano status przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka (np. dziadków, opiekunów prawnych sprawujących pieczę nad dzieckiem w ramach rodziny zastępczej).

Ostatnim warunkiem zatrudnienia dziecka jest uzyskanie zezwolenia właściwego inspektora pracy. Zezwolenie na wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych wydaje właściwy inspektor pracy na podstawie wniosku podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową (art. 304⁵ § 2 kodeksu pracy). Do wniosku powinna zostać załączona następująca dokumentacja:

1. pisemna zgoda przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

2. opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

3. orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

4. jeżeli dziecko podlega obowiązkowi szkolnemu – opinia dyrektora szkoły, do której dziecko uczęszcza, dotycząca możliwości wypełniania przez dziecko tego obowiązku w czasie wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć zarobkowych (art. 304⁵ § 4 kodeksu pracy).

Inspektor pracy może odmówić wydania przedmiotowego zezwolenia, jeżeli wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego dziecka lub zagraża wypełnianiu obowiązku szkolnego przez dziecko (art. 304⁵ § 2 kodeksu pracy).

Zezwolenie na wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych powinno zawierać:

1. dane osobowe dziecka i jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna;

2. oznaczenie podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub reklamową;

3. określenie rodzaju pracy lub innych zajęć zarobkowych, które może wykonywać dziecko;

4. określenie dopuszczalnego okresu wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

5. określenie dopuszczalnego dobowego wymiaru czasu pracy lub innych zajęć zarobkowych;

6. inne niezbędne ustalenia, wymagane ze względu na dobro dziecka lub rodzaj, charakter albo warunki wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko (art. 304⁵ § 5 kodeksu pracy).

Inspektor pracy cofa zezwolenie na wniosek przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka. Przepisy nie wymagają podania przez wnioskodawcę przyczyn żądania cofnięcia zezwolenia. Ponadto cofnięcie zezwolenia może nastąpić z urzędu. Ma to miejsce w sytuacji, gdy warunki pracy dziecka nie odpowiadają warunkom określonym w wydanym zezwoleniu (art. 304⁵ § 6, 7 kodeksu pracy).