Podstawowym obowiązkiem pracodawcy w stosunku pracy jest wypłata wynagrodzenia pracownikowi za wykonaną przez niego pracę. Wynagrodzenie powinno zostać wypłacone w odpowiedniej kwocie, w formie wybranej przez pracownika – do rąk własnych albo na rachunek bankowy w uzgodnionym z góry terminie. Zdarza się, że pracodawca omyłkowo wypłaci pracownikowi wynagrodzenie w zawyżonej wysokości.
Pracownik, który uzyskał wynagrodzenie za pracę w kwocie wyższej niż należna, w zakresie nadwyżki jest bezpodstawnie wzbogacony. W takiej sytuacji pracownik powinien zwrócić uzyskaną korzyść. Wynika to wprost z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 405 i nast. Kodeksu cywilnego), stosowanych w oparciu o odesłanie zawarte w art. 300 kodeksu pracy. Zgodnie z art. 405 Kodeksu cywilnego „kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.”
Zwykle pracownik wie, jakie wynagrodzenie jest mu należne i jest w stanie sam ocenić, czy doszło do pomyłki przy wypłacaniu mu uposażenia. Dlatego też teza przedstawiona przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 sierpnia 2001 roku, sygn. I PKN 408/00 wydaje się być zbyt szeroka. Sąd stwierdził bowiem, że „pracownik ma prawo uważać, że świadczenie wypłacane przez pracodawcę posługującego się wyspecjalizowanymi służbami jest spełniane zasadnie i zgodnie z prawem, a więc nie musi liczyć się z obowiązkiem jego zwrotu (art. 409 k.c.)”.
Jeśli dojdzie do zlecenia przelewu o zawyżonej wartości, to pracodawca musi pamiętać, że nie może samodzielnie, bez zgody pracownika, potrącić nienależnych kwot z przyszłych wynagrodzeń. Zgodnie z art. 87 § 1 Kodeksu pracy bez zgody pracownika pracodawca może potrącić z wynagrodzenia za pracę jedynie sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi, kary pieniężne przewidziane w art. 108 Kodeksu pracy. Ponadto bez zgody pracownika pracodawca może również odliczyć z wynagrodzenia za pracę wynagrodzenie bezpodstawnie wypłacone pracownikowi za minione okres nieobecności w pracy, za który nie zachowuje on prawa do wynagrodzenia (art. 87 § 7 Kodeksu pracy). Może to zrobić jedynie w najbliższym terminie wypłaty wynagrodzenia za pracę, przypadającym bezpośrednio po bezzasadnej wypłacie.
Jedynie w przypadku, gdy pracownik wyrazi na piśmie zgodę na dokonywanie potrąceń konkretnej wierzytelności, której wysokość jest już ustalona, pracodawca może pomniejszać wypłacane mu wynagrodzenie. Jeśli pracownik nie udzieli zgody na potrącenie z wynagrodzenia za pracę nienależnie wypłaconych mu przez pracodawcę kwot, to pracodawca może dochodzić ich zwrotu przed sądem w drodze powództwa o zapłatę w oparciu o wyżej wspomniane przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Pracodawca powinien pamiętać, iż obowiązek zwrotu świadczenia wygasa, jeżeli ten, kto je uzyskał, zużył je lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją mógł liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu (art. 409 Kodeksu cywilnego).
