Do obowiązków pracownika zalicza się między innymi sumienne i staranne wykonywanie pracy, stosowanie się do poleceń przełożonych (o ile nie są sprzeczne z prawem), przestrzeganie czasu pracy, regulaminu oraz zasad BHP i PPOŻ. Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do jej wykonywania w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

W takich okolicznościach, jak opisane powyżej, pracownik pełni dyżur. Wynika to z art. 151⁵ § 5 Kodeksu pracy. Co do zasady pracownik nie może odmówić odbywania dyżuru, do którego zobowiązał go pracodawca. Trzeba pamiętać, że dyżur musi dotyczyć rodzaju pracy określonego w umowie o pracę i być pełniony poza normalnymi godzinami pracy pracownika. W czasie dyżuru pracownik pozostaje w gotowości do wykonywania pracy. Oznacza to, że w każdej chwili dyżuru powinien być zdolny do wykonywania swoich obowiązków.

„Wymiar dyżuru nie może kolidować z prawem pracownika do dobowego i tygodniowego odpoczynku. Jeżeli np. pracownik pracował danej doby przez 8 godzin, to z uwagi na 11-godzinny odpoczynek nie może dyżurować dłużej niż przez 5 godzin.” (K. Jaśkowski [w:] E. Maniewska, K. Jaśkowski, Kodeks pracy. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023).

Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy. Jednak co do zasady za czas dyżuru pracownikowi będzie przysługiwał czas wolny od pracy, a w razie niemożliwości jego udzielenia – stosowne wynagrodzenie. Czasu wolnego udziela się w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru. Jeśli nie jest możliwe jego udzielenie, to pracownikowi przyznaje się wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia. Rekompensata za czas pełnienia dyżuru nie będzie przysługiwać pracownikowi, jeśli ten pozostaje w gotowości do pracy w swoim domu albo jest pracownikiem zarządzającym zakładem pracy w imieniu pracodawcy.