Cały czas trwają prace nad zmianą przepisów, które mają nadać inspektorom pracy uprawnienie do przekształcania umów cywilnoprawnych w stosunek pracy. Wcześniej zapowiadano, że inspektor będzie mógł zrobić to swoją autonomiczną decyzją, która byłaby natychmiast wykonalna. Takie rozwiązanie nie spotkało się z akceptacją i dlatego zaproponowano odmienne podejście.

Choć premier Donald Tusk zapowiadał zakończenie prac nad dodaniem nowych uprawnień inspektorom pracy w omawianym zakresie, to został przygotowany nowy projekt ustawy nowelizującej. Przewiduje on w dalszym ciągu możliwość przekształcenia umowy cywilnoprawnej (umowy zlecenia, umowy o dzieło, a także relacji B2B) w umowę o pracę mocą uznaniowej decyzji inspektora pracy. Przyjmowałaby ona postać decyzji administracyjnej, od której strona mogłaby się odwołać do sądu rejonowego. Decyzja stawałaby się jednak wykonalna dopiero po upływie terminu na wniesienie odwołania (jeśli odwołanie nie byłoby złożone) albo z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu.

Warto zwrócić uwagę, że pomimo powyżej wskazanej zmiany, to już od wydania decyzji dotychczasowemu zleceniobiorcy będzie przysługiwała ochrona przed rozwiązaniem umowy z tego powodu. Ponadto decyzja będzie wywoływać skutki na gruncie prawa pracy, podatkowego i ubezpieczeń społecznych już od chwili jej wydania. Oznacza to, że obowiązek naliczenia i odprowadzenia składek ZUS oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych powstanie od dnia wydania decyzji, choć formalnie nie będą one mogły być egzekwowane do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego albo bezskutecznego upływu terminu na wniesienie odwołania.

Obecnie w razie uznania, że zachodzą opisane wyżej okoliczności, inspektor pracy może zasugerować pracodawcy przekształcenie umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę. Może też zwrócić się do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy. Dopiero orzeczenie sądu stwierdza istnienie bądź nieistnienie stosunku pracy w określonych okolicznościach. Jednak w orzecznictwie utrzymuje się tendencja do uznawania woli stron za przesłankę decydującą o rodzaju umowy, która je łączy, niezależnie od warunków świadczenia pracy. Nie jest to jednak bezwzględnie przyjmowane stanowisko.