Przedmiotem umowy o dzieło może być stworzenie rezultatu, który będzie stanowił utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W takiej sytuacji może dojść do przeniesienia autorskich praw majątkowych. Ustalenia w tym zakresie mają doniosłe znaczenie również dla prawidłowego rozliczenia takiej umowy na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym przyjmujący zamówienie na podstawie umowy o dzieło zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem prawa autorskiego jest natomiast utwór, czyli każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Strony umowy o dzieło mogą postanowić o tym, aby zamawiający mógł swobodnie dysponować rezultatem pracy wykonawcy. W tym celu musi dojść do przeniesienia autorskich praw majątkowych.

Jeśli tak się stanie, to pojawi się możliwość zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów. Przysługują one twórcom z tytułu korzystania z praw autorskich i artystom wykonawcom korzystającym z praw pokrewnych. W sposób szczegółowy stanowi o tym art. 22 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Koszty w wysokości 50% przysługują:

1. z tytułu zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego;

2. z tytułu opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną;

3. z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami, z tym, że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Dotyczy to wyłącznie działalności (art. 22 ust. 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych):

• działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki, literatury, sztuk plastycznych, wzornictwa przemysłowego, muzyki, fotografiki, twórczości audialnej i audiowizualnej, programów komputerowych, gier komputerowych, teatru, kostiumografii, scenografii, reżyserii, choreografii, lutnictwa artystycznego, sztuki ludowej oraz dziennikarstwa;
• działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej, estradowej, tanecznej i cyrkowej oraz w dziedzinie dyrygentury, wokalistyki i instrumentalistyki;
• produkcji audialnej i audiowizualnej;
• działalności publicystycznej;
• działalności muzealniczej w dziedzinie wystawienniczej, naukowej, popularyzatorskiej, edukacyjnej oraz wydawniczej;
• działalności konserwatorskiej;
• prawa zależnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, do opracowania cudzego utworu w postaci tłumaczenia;
• działalności badawczo-rozwojowej, naukowej, naukowo-dydaktycznej, badawczej, badawczo-dydaktycznej oraz prowadzonej w uczelni działalności dydaktycznej.

Jeżeli jednak nie dojdzie do przejścia autorskich praw majątkowych, to wykonawcy będzie przysługiwało prawo do zastosowania jedynie dwudziestoprocentowych kosztów uzyskania przychodu.