Jedną ze składek na ubezpieczenia społeczne jest składka na ubezpieczenie wypadkowe. Jest ona obowiązkowa dla osób objętych ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym. Wyłączone ustawowo z ubezpieczenia wypadkowego są jedynie określone kategorie osób.
Co do zasady, płatnicy, którzy zgłaszają do ubezpieczeń społecznych 10 lub więcej ubezpieczonych mają obowiązek złożyć informację ZUS IWA, czyli informację o danych do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe. Wynika to z przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a także rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2002 roku w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków.
Powyżej wskazany obowiązek dotyczy płatnika, który:
- był zgłoszony nieprzerwanie w ZUS jako płatnik składki wypadkowej od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 roku i co najmniej 1 dzień w styczniu 2026 roku,
- w 2025 roku zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych,
- był wpisany do rejestru REGON w dniu 31 grudnia 2025 roku.
Przedstawione powyżej warunki muszą być spełnione łącznie. Obowiązku złożenia informacji ZUS IWA nie mają płatnicy, którzy choć w jednym miesiącu minionego roku nie byli płatnikami składek na ubezpieczenie wypadkowe, czyli ani jeden ubezpieczony nie podlegał temu ubezpieczeniu.
W informacji należy zawrzeć dane o:
- liczbie osób ubezpieczonych,
- liczbie poszkodowanych w wypadkach przy pracy, w tym w wypadkach śmiertelnych i ciężkich,
- liczbie zatrudnionych w warunkach zagrożenia,
- kodzie rodzaju przeważającej działalności wg PKD, z jakim płatnik był ujęty w rejestrze REGON na dzień 31 grudnia 2025 roku (za 2025 rok – według klasyfikacji PKD 2007).
Stopa procentowa składki u płatników podlegających wpisowi do rejestru REGON zależy od liczby osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego (art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). W przypadku płatników zgłaszających do 9 osób – wynosi 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności. Najczęściej jest to połowa składki maksymalnej, a więc 1,67%. Dla płatników zgłaszających co najmniej 10 ubezpieczonych stopę procentową ustala Zakład jako iloczyn stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe określonej dla grupy działalności, do której należy płatnik składek, i wskaźnika korygującego ustalonego dla płatnika składek, z zastrzeżeniem art. 33 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatnika składek zgłaszającego do ubezpieczeń co najmniej 10 ubezpieczonych, któremu Zakład nie ustalił kategorii ryzyka z uwagi na brak obowiązku przekazywania informacji, o której mowa w art. 31 ust. 6 (ZUS IWA), przez trzy kolejne, ostatnie lata kalendarzowe, wynosi tyle, co stopa procentowa określona dla grupy działalności, do której należy. Płatnicy składek niepodlegający wpisowi do rejestru REGON zobowiązani są do opłacania składki na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości 1,67%. Zawiadomienie o ustalonej wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ZUS doręczy w formie elektronicznej za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS.
Informację ZUS IWA składa się, co do zasady, do końca stycznia następnego roku. W 2026 roku 31 stycznia przypada w sobotę, dlatego ostatnim dniem na złożenie informacji będzie 2 lutego 2026 roku.
