Od 13 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie jedne z najważniejszych od lat zmian dotyczących zasad korzystania ze zwolnień lekarskich. Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza definicje, które dotąd funkcjonowały jedynie w orzecznictwie. Ponadto porządkuje ona zasady kontroli zwolnień i wprowadza większą przejrzystość w tym zakresie.

Przepisy nowelizacji jasno wskazują, że podczas zwolnienia ubezpieczony może podejmować zwykłe czynności dnia codziennego, o ile nie utrudniają leczenia. Oznacza to, że wyjście po zakupy, spacer czy wizyta w aptece nie będą automatycznie podstawą do odebrania świadczenia. Również wyjazdy uzasadnione względami medycznymi lub takie, które nie stoją w sprzeczności z rekonwalescencją, są dopuszczalne. Ustawodawca wskazuje również, co może skutkować utratą zasiłku. Od 13 kwietnia 2026 roku ubezpieczony straci świadczenie, jeśli w czasie zwolnienia:

• wykonuje pracę zarobkową lub
• podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia, czyli taką, która utrudnia lub wydłuża proces leczenia.

Zmiany obejmują również procedury kontrolne. ZUS zyska możliwość:

• legitymowania osoby kontrolowanej,
• kierowania na badania do lekarzy orzeczników lub konsultantów,
• przeprowadzania kontroli zarówno w miejscu pobytu chorego, jak i w placówkach medycznych.

Nowe przepisy mają zwiększyć przewidywalność i ograniczyć uznaniowość kontroli. Pracownicy zyskują większą swobodę w wykonywaniu codziennych czynności, a pracodawcy – jaśniejsze kryteria oceny, czy zwolnienie jest wykorzystywane prawidłowo. Takie zmiany stanowią krok w stronę bardziej realistycznego podejścia do choroby i rekonwalescencji, uwzględniającego współczesne realia życia i pracy.