Wśród świadczeń rodzinnych można wyróżnić zasiłek rodzinny, świadczenia opiekuńcze, w tym świadczenie pielęgnacyjnie i świadczenie rodzicielskie. Są one wypłacane na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeśli zostały pobrane nienależnie, to mogą podlegać zwrotowi.

Zagadnienie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych reguluje art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wprowadza on ogólną zasadę, zgodnie z którą świadczenia rodzinne nienależnie pobrane podlegają zwrotowi. Jeżeli osoba, która pobrała nienależnie świadczenie rodzinne, obowiązana jest do jego zwrotu, to po stronie organu administracji publicznej związanego dyscypliną finansów publicznych zaistnieje obowiązek dochodzenia przedmiotowych świadczeń.

Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.

Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń stała się ostateczna (art. 30 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Bieg przedawnienia przerywa:

• odroczenie terminu płatności należności,
• rozłożenie spłaty należności na raty,
• zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony,

przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.

Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalone ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń rodzinnych, wypłacanych zasiłków dla opiekunów, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, wypłacanego świadczenia wychowawczego oraz wypłacanego świadczenia dobry start (art. 30 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.