Podpisana niedawno przez Prezydenta RP ustawa wygaszająca rozwiązania tzw. specustawy ukraińskiej stanowi jeden z najważniejszych punktów zwrotnych w polityce migracyjnej ostatnich lat. Po czterech latach obowiązywania specjalnych regulacji, wprowadzonych w reakcji na masowy napływ uchodźców po 24 lutego 2022 roku, zaproponowano rozwiązania, które systematyzują i ujednolicają zasady dotyczące legalizacji pobytu i pracy cudzoziemców. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 5 marca 2026 roku.

Specustawa ukraińska wprowadzała w 2022 roku wyjątkowo proste zasady legalizowania pobytu i podejmowania pracy przez obywateli Ukrainy. Pracodawca może powiadomić o podjęciu pracy przez obywatela Ukrainy bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę albo rejestracji oświadczenia o powierzeniu pracy. Nowa ustawa stopniowo wygasza te rozwiązania.

Jednym z kluczowych elementów ustawy jest wydłużenie okresu legalnego pobytu obywateli Ukrainy do 4 marca 2027 roku. Dotyczy to wszystkich osób, które:

• wjechały do Polski po wybuchu wojny i zostały objęte ochroną czasową,
• posiadały wizy lub karty pobytu wygasające po 24 lutego 2022 roku,
• przebywały w Polsce w ramach ruchu bezwizowego w dniu wybuchu wojny.

Przedłużenie to ma charakter przejściowy – ustawodawca daje obywatelom Ukrainy czas na uregulowanie swojego statusu w oparciu o standardowe procedury przewidziane dla wszystkich cudzoziemców. Obywatele Ukrainy powinni w tym czasie złożyć wniosek o legalizację pobytu w Polsce.

W okresie przejściowym, a więc do 4 marca 2027 roku, utrzymana zostanie możliwość powierzania pracy wyłącznie na podstawie powiadomienia. Po tej dacie obywatele Ukrainy będą traktowani tak samo jak pozostali cudzoziemcy. Powróci konieczność uzyskiwania zezwoleń na pracę albo rejestracji oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy.

Ustawa przewiduje również dalszy rozwój narzędzi cyfrowych, które mają usprawnić zarówno obywatelom Ukrainy, jak i pracodawcom procesy związane z legalizacją pobytu i pracy.