Skopiuj link
Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawodawca nie traktuje dodatkowej pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, jako pracy nadliczbowej. Jednocześnie zdaniem ustawodawcy należy traktować taką pracę w sposób szczególny. Widać to w brzmieniu art. 151 § 5 Kodeksu pracy, mocą którego strony umowy o pracę mają obowiązek określić w zawieranej umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, której przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku jak za pracę nadliczbową.
Poprzez to rozwiązanie, w którym mocą porozumienia strony określą dopuszczalną liczbę godzin, ustawodawca dąży do uczynienia pracy ponadwymiarowej niepełnoetatowca tak drogą jak praca nadliczbowa, a pośrednia ograniczania polecania takiej pracy pracownikom.
Wprowadzenia art. 151 § 5 Kodeksu pracy ma jednak o wiele dalej posunięte konsekwencje. Z przepisu tego wynika bowiem jednoznacznie uprawnienie pracodawcy do polecenia pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy pracy w wymiarze wyższym niż umówiony. Wobec brzmienia przywołanego przepisu uprawnienie takie pracodawcy nie powinno być kwestionowane, skoro ustawodawca nakazuje stronom umowy o pracę określić wyłącznie szczególne zasady wynagradzania takiej pracy.
Skoro więc ustawodawca uznał, że wydanie polecenia świadczenia pracy w wymiarze wyższym niż umówiony pracownikowi zatrudnionemu w niepełnym wymiarze czasu pracy jest dopuszczalne, warto się zastanowić nad przesłankami wydania takiego polecenia pracownikowi. Naturalne wydawałoby się stosowanie w tym zakresie przesłanek, które uzasadniają polecenie pracy nadliczbowej tj. uznanie, że taka praca jest dopuszczalna gdy przemawiają za tym szczególne potrzeby pracodawcy, bądź wynika to konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii. Niestety obowiązujący porządek prawny nie znajduje uzasadnienia do takiego poglądu, gdyż art. 151 § 1 Kodeksu pracy, który definiuje pojęcie pracy nadliczbowej nie odnosi się w żadnej mierze do świadczenia dodatkowej pracy przez pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy (chyba że jej rozmiar spowoduje przekroczenie normy czasu pracy). W konsekwencji należy uznać, że do pracy ponadwymiarowej pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy nie powinniśmy stosować również przepisów ograniczających prawo wydania przez pracodawcę niektórym pracownikom polecenia pracy nadliczbowej, jak i odnoszących się wyłącznie do pracy nadliczbowej limitów (rocznych, przeciętnych tygodniowych).