Pracownik, który przebywa na zwolnieniu lekarskim, z reguły nie zastanawia się, jakie świadczenie otrzymuje – czy jest to wynagrodzenie chorobowe, czy zasiłek chorobowy. Są to jednak dwa odrębne świadczenia, regulowane przez różne akty prawne, finansowane przez różne podmioty i obowiązujące w różnych okresach.

Wynagrodzenie chorobowe to świadczenie finansowane bezpośrednio ze środków pracodawcy, uregulowane w art. 92 Kodeksu pracy. Przysługuje pracownikowi za pierwsze dni niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym — przez 33 dni w przypadku pracowników, którzy nie ukończyli 50. roku życia, oraz przez 14 dni w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50 lat (przy czym zmiana limitu następuje od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym pracownik obchodził 50. urodziny).

Co istotne, limit 33 (lub 14) dni sumuje się ze wszystkich zwolnień lekarskich w danym roku kalendarzowym — niezależnie od tego, czy między nimi były przerwy i czy pracownik zmienił pracodawcę w trakcie roku. Informację o wykorzystanych dniach wynagrodzenia chorobowego u poprzedniego pracodawcy zawiera świadectwo pracy, które nowy pracodawca musi uwzględnić przy ustalaniu limitu.

Od 34. dnia niezdolności do pracy (lub 15. dnia u pracowników po 50. roku życia) wynagrodzenie chorobowe zastępuje zasiłek chorobowy, finansowany ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawę prawną stanowi ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Kto faktycznie wypłaca zasiłek, zależy od wielkości pracodawcy. Płatnicy zgłaszający do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych (według stanu na 30 listopada roku poprzedniego) wypłacają zasiłek we własnym zakresie — jako płatnicy zasiłków, działający w imieniu ZUS. Pracodawcy zatrudniający do 20 osób przekazują dokumentację do ZUS, który sam wypłaca zasiłek bezpośrednio na konto pracownika.

Oba świadczenia są co do zasady obliczane według podobnych zasad: podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika (13,71%). Za jeden dzień niezdolności przysługuje 1/30 podstawy wymiaru, pomnożona przez właściwy procent.

Standardowa wysokość obu świadczeń wynosi 80% podstawy wymiaru. Wyjątki, w których przysługuje 100%, są takie same dla obu świadczeń:

• niezdolność do pracy w okresie ciąży,
• wypadek w drodze do pracy lub z pracy,
• poddanie się badaniom dla kandydatów na dawców komórek, tkanek lub narządów.

Przy wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej 100% przysługuje wyłącznie w przypadku zasiłku chorobowego, ale nie wynagrodzenia chorobowego.

Limit dni wynagrodzenia chorobowego liczy się w skali roku kalendarzowego — od nowego roku pracodawca zaczyna od nowa. Jeśli pracownik wyczerpał 33 dni wynagrodzenia chorobowego i nieprzerwanie choruje, zasiłek jest wypłacany przez ZUS (lub płatnika zasiłków) do końca trwającego zwolnienia. Nowy limit 33 dni uruchomi się dopiero po co najmniej jednym dniu przerwy w zwolnieniach w nowym roku.