Urlop ojcowski to szczególne uprawnienie związane z rodzicielstwem, które przysługuje wyłącznie ojcu dziecka. Prawo do niego jest wyłącznym i samodzielnym prawem ojca, niezależnym od uprawnień matki dziecka. Ojciec może z niego korzystać w tym samym czasie, w którym matka wykorzystuje przysługujący jej urlop. 

Wymiar urlopu ojcowskiego wynosi 2 tygodnie. Nie ulega on wydłużeniu, jeśli przy jednym porodzie urodzi się więcej dzieci. Może on zostać wykorzystany maksymalnie w dwóch częściach (przy czym żadna nie może być krótsza niż tydzień) do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia. Natomiast ojciec, który przysposobił dziecko, ma czas na wykorzystanie urlopu ojcowskiego do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia dotyczącego przysposobienia dziecka, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez nie 14 roku życia.

Za czas korzystania z urlopu ojcowskiego ubezpieczonemu przysługuje zasiłek macierzyński. Przysługuje on ojcu dziecka również w sytuacji dzielenia urlopu rodzicielskiego z matką dziecka bądź korzystania w określonych przypadkach ze wszystkich urlopów związanych z rodzicielstwem. Jego wysokość to 100% podstawy jego wymiaru.