Matce dziecka przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego, jeśli w chwili urodzenia podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. Może się jednak zdarzyć, że ta przesłanka nie będzie spełniona. Jeżeli matka dziecka nie jest objęta w dniu porodu ubezpieczeniem chorobowym, to ojciec może uzyskać zasiłek macierzyński w ściśle określonych okolicznościach.

Warunkiem otrzymania zasiłku macierzyńskiego przez ojca dziecka jest podleganie przez niego ubezpieczeniu chorobowemu oraz posiadanie prawa do urlopów związanych z rodzicielstwem.

Ubezpieczonemu ojcu dziecka przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu, niezależnie od ubezpieczenia matki dziecka. Okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego wynosi:

• 41 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
• 43 tygodnie w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie.

Warto pamiętać, że 9 tygodni urlopu rodzicielskiego stanowi wyłączne prawo każdego z rodziców i nie może zostać przeniesione na drugiego z nich. Dlatego też ojciec będzie mógł skorzystać, nawet bezpośrednio po przyjściu dziecka na świat, z zasiłku macierzyńskiego za okres:

• maksymalnie 32 tygodni urlopu rodzicielskiego
• 2 tygodni urlopu ojcowskiego.

Warunkiem jest to, aby matka nie miała prawa ani do zasiłki macierzyńskiego, ani urlopu macierzyńskiego.

Ponadto ubezpieczony ojciec dziecka nabędzie prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający urlopom macierzyńskiemu lub rodzicielskiemu albo urlopom przyznanym na prawach tych urlopów, jeżeli matka dziecka nieobjęta ubezpieczeniem chorobowym:

• umrze,
• porzuci dziecko albo
• stanie się niezdolna do samodzielnej egzystencji (lub nabędzie niepełnosprawność w stopniu znacznym).

Powyższe wynika z art. 29 ust. 9 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Ubezpieczony ojciec dziecka ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres przypadający po dniu zaistnienia wskazanych okoliczności na warunkach, jakie przysługiwałyby matce dziecka, gdyby podlegała ubezpieczeniu chorobowemu.

Dodatkowo ojciec wychowujący dziecko uzyska prawo do świadczeń związanych z urodzeniem również w przypadku, gdy nieubezpieczona matka dziecka podejmie zatrudnienie w wymiarze co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy. Prawo to uzyska jednak tylko pod warunkiem trwania zatrudnienia matki, nie dłużej niż do końca okresu, za który przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu kolejno po sobie następujących urlopów macierzyńskiego i rodzicielskiego, liczonego od dnia urodzenia dziecka (art. 29 ust. 10 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).