W listopadzie 2026 roku pracownicy wykonujący swoje obowiązki na nocnych zmianach odnotowują najwyższą w całym roku stawkę dodatku za pracę w porze nocnej. Wynosi ona 6,01 zł brutto za godzinę, podczas gdy jeszcze w październiku było to 5,46 zł brutto. Zjawisko to nie wynika z interwencji ustawodawcy ani nagłej zmiany polityki płacowej przedsiębiorstw. Jest efektem zderzenia przepisów Kodeksu pracy oraz kalendarzowej arytmetyki.
Praca w porze nocnej stanowi jedno z najpoważniejszych obciążeń dla ludzkiej fizjologii. Człowiek jest gatunkiem dziennym, którego zegar biologiczny steruje wydzielaniem melatoniny oraz kortyzolu w ścisłej korelacji z cyklem światła i ciemności. Wymuszona aktywność zawodowa w godzinach nocnych prowadzi do tzw. desynchronizacji okołodobowej, skutkującej spadkiem czujności, zaburzeniami metabolicznymi i wyższym ryzykiem wypadków przy pracy.
Ustawodawca kompensuje ten biologiczny koszt poprzez regulację zawartą w art. 151⁸ § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten wprowadza bezwzględny obowiązek wypłaty dodatku za każdą godzinę pracy przypadającą w porze nocnej (obejmującej 8 godzin między 21:00 a 7:00) w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Co istotne, dodatek ten ma charakter bezwarunkowy – nie wlicza się go do płacy minimalnej i przysługuje on niezależnie od ewentualnych dodatków za godziny nadliczbowe.
Sama wysokość stawki godzinowej jest jednak zmienną zależną od nominalnego czasu pracy w danym miesiącu. Ponieważ w 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto, kwotę tę dzieli się każdorazowo przez liczbę godzin roboczych przypadających do przepracowania w konkretnym okresie rozliczeniowym. W październiku było to 176 godzin, co obniżało stawkę jednostkową. W listopadzie – ze względu na układ dni roboczych oraz przypadające w środku tygodnia Narodowe Święto Niepodległości – wymiar czasu pracy kurczy się do 160 godzin.
Mniejszy mianownik w działaniu matematycznym (4806 zł podzielone przez 160 godzin, pomnożone przez 20%) automatycznie winduje stawkę godzinową do tegorocznego maksimum.
