Wiedza daje przewagę! Już 27 października zapraszamy na konferencję online: KADROWY BILANS 2026
Praktyczne analizy przepisów, panele Q&A, nagrania i certyfikat. Sprawdź szczegóły i zapisz się TUTAJ
Prawo Pracy
13.10.2026 r.
2 min

Czy w prawie pracy obowiązuje zasada, zgodnie z którą wątpliwości rozstrzyga się na korzyść pracownika?

Magdalena Jeziorska

Radca prawny

Skopiuj link
Prawo Pracy
13.10.2026r.
2 min

W polskim prawie dwie reguły dotyczące rozstrzygania wątpliwości mają wyraźne oparcie w ustawach: in dubio pro reo wynika z art. 5 § 2 Kodeksu postępowania karnego, a zasada rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika wynika z art. 2a Ordynacji podatkowej. Kodeks pracy nie zawiera analogicznego przepisu, choć łacińskie in dubio pro operario bywa przywoływane tak, jakby go zawierał.

Źródłem nieporozumienia jest zasada uprzywilejowania pracownika z art. 18 Kodeksu pracy. Postanowienia umów i innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, mniej korzystne niż przepisy prawa pracy są nieważne, a w ich miejsce wchodzą przepisy prawa pracy. To jednak zakaz schodzenia poniżej ustawowego minimum, a nie nakaz tłumaczenia każdej wątpliwości na korzyść pracownika. Jak wynika z doktryny, ochrona pracownika nie oznacza rozstrzygania wszelkich wątpliwości na jego korzyść.

Gdy wątpliwość dotyczy faktów, rozstrzyga ją prawo dowodowe, a nie reguła interpretacyjna. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa co do zasady na stronie, która wywodzi z niego skutki prawne (art. 6 Kodeksu cywilnego). Przesunięcie ciężaru dowodu na pracodawcę wymaga podstawy w konkretnych przepisach.

Granice zasady uprzywilejowania wyznaczył również Sąd Najwyższy. W wyroku z 3 lipca 2013 roku (sygn. I PK 62/13) uznał, że przy kolizji aktów równorzędnych, takich jak układ zbiorowy pracy i porozumienie zbiorowe, art. 18 Kodeksu pracy nie ma zastosowania. Rozstrzygają wówczas ogólne reguły wykładni, które mogą prowadzić także do skutków niekorzystnych dla pracowników. Polskie prawo pracy zna więc zasadę uprzywilejowania, ale nie zna ogólnej reguły rozstrzygania wątpliwości na korzyść pracownika, a tam, gdzie przewiduje