ZUS
03.11.2026 r.
3 min

Prawo do świadczeń z NFZ po utracie pracy

Magdalena Jeziorska

Radca prawny

Skopiuj link
ZUS
03.11.2026r.
3 min

Ustanie zatrudnienia kończy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, ale nie odbiera pracownikowi natychmiast prawa do leczenia. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przewiduje krótką ochronę pomostową, która pozwala zdążyć z zabezpieczeniem dalszej ciągłości ubezpieczenia.

Zgodnie z art. 67 ust. 4 wskazanej wyżej ustawy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje dopiero po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Najpierw wygasa więc tytuł do ubezpieczenia, a prawo do świadczeń utrzymuje się jeszcze przez miesiąc. W tym czasie żaden podmiot, także były pracodawca, nie opłaca składki. Z ochrony korzystają również członkowie rodziny zgłoszeni do ubezpieczenia przez osobę ubezpieczoną. Ich prawo do świadczeń także trwa 30 dni od wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia tej osoby.

Po upływie 30 dni prawo do bezpłatnych świadczeń wygasa, chyba że w międzyczasie powstanie nowy tytuł do ubezpieczenia. Najczęściej wymienia się cztery możliwości:

  • nowe zatrudnienie, umowa zlecenia lub działalność gospodarcza, które same dają tytuł do ubezpieczenia,
  • rejestracja w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Ubezpieczenie zdrowotne obowiązuje wtedy od dnia rejestracji, niezależnie od tego, czy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych. Składki opłaca urząd pracy,
  • zgłoszenie jako członek rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego osoby, która ma własny tytuł (np. zatrudnionego małżonka),
  • dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ na podstawie umowy i opłacania składki, której wysokość zależy od przeciętnego wynagrodzenia i jest aktualizowana kwartalnie.

Ochrona z art. 67 dotyczy dostępu do świadczeń finansowanych przez NFZ. Prawo do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia regulują odrębnie przepisy ustawy zasiłkowej, zgodnie z którymi niezdolność do pracy powstała po ustaniu ubezpieczenia może w określonych sytuacjach nadal dawać prawo do zasiłku, ale nie wynika to z 30-dniowej ochrony zdrowotnej. Osoba, która po ustaniu zatrudnienia pobiera zasiłek chorobowy, zachowuje prawo do świadczeń przez cały okres jego wypłaty, a 30 dni liczy się od jego zakończenia.

Ochrona z art. 67 jest więc krótkim mostem między dwoma tytułami do ubezpieczenia: pozwala leczyć się bez przerwy przez 30 dni, ale dalsze uprawnienie zależy od uzyskania nowego tytułu w tym czasie.