W polskim systemie ubezpieczeń społecznych każdy tytuł do ubezpieczeń stanowi, co do zasady podstawę opłacania składek. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą odprowadza z tego tytułu obowiązkowe składki. Gdy jednak podpisuje dodatkową umowę zlecenia, pojawia się pytanie: czy musi płacić składki z obu źródeł?

Zasadniczo umowa zlecenie stanowi obowiązkowy tytuł do ubezpieczeń społecznych, jeśli ubezpieczony nie ma innego obowiązkowego tytułu, z którego opłaca składki od podstawy nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Jeśli dana osoba ma różne źródła aktywności zawodowej, to może dojść do zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Każda aktywność może bowiem rodzić obowiązek składkowy. W przypadku zbiegu działalności gospodarczej i umowy zlecenia mogą zaistnieć różne przypadki:

1. jeśli przedsiębiorca opłaca składki z działalności od podstawy co najmniej minimalnej, to zawarcie umowy zlecenia nie zrodzi obowiązku opłacania składek społecznych,

2. jeśli z tytułu wykonywanej działalności przedsiębiorca opłaca składki preferencyjne albo korzysta z ulgi na start, to zlecenie również staje się obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń (składki opłacane z obu tytułów). Co istotne, wysokość wynagrodzenia z umowy zlecenia nie ma znaczenia – nawet jeśli podstawa ze zlecenia jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie, nie „zastępuje” ona podstawy z działalności. W polskim systemie to działalność może wyprzedzić umowę zlecenia, ale nigdy odwrotnie.

Zbieg prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania umowy zlecenia to przykład, jak podstawowe decyzje o aktywności zawodowej mogą prowadzić do złożonych konsekwencji składkowych. Dlatego każdorazowo warto przeanalizować, z jakiej podstawy powinny być opłacane składki i jak nowy tytuł wpłynie na sytuację ubezpieczonego.