13 kwietnia 2026 roku weszła w życie istotna zmiana w systemie orzeczniczym ZUS. Od tej daty niektóre orzeczenia, dotychczas wydawane wyłącznie przez lekarzy orzeczników, będą mogły pochodzić od przedstawicieli innych zawodów medycznych. Taka nowelizacja ma na celu skrócenie kolejek i przyspieszenie wydawania decyzji o rentach, świadczeniach rehabilitacyjnych oraz orzeczeniach o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Nowe przepisy rozszerzają katalog osób uprawnionych do wydawania orzeczeń w sprawach:

• oceny niezdolności do samodzielnej egzystencji – o specjalistów pielęgniarstwa,
• rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS – o specjalistów fizjoterapii.

Dotychczas orzeczenia wydawali lekarze specjaliści, głównie zatrudnieni przez ZUS na podstawie umowy o pracę. Obecnie mogą to robić również lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w określonej dziedzinie medycyny oraz lekarze z 5-letnim stażem pracy w zawodzie, którzy nie mają tytułu specjalisty i nie odbywają szkolenia specjalizacyjnego. Nowelizacja dopuszcza możliwość zatrudnienia w oparciu o umowy o pracę, jak i umowy o świadczenie usług.

Wskazane zmiany przepisów mogą realnie wpłynąć na sytuację życiową wielu osób. Długie oczekiwanie na orzeczenie o stanie zdrowia, ze względu na zbyt małą liczbę lekarzy orzeczników, przekładało się na wydłużenie czasu wydania decyzji o przyznaniu określonych świadczeń. W konsekwencji mogło to powodować problemy finansowe u osób chorych i ich rodzin. Celem nowelizacji jest zmiana takiego stanu rzeczy.