ZUS
20.03.2026 r.
3 min

Zbieg kilku umów zlecenia: jak ustalić, która jest pierwsza i kiedy powstaje obowiązek składkowy?

Magdalena Jeziorska

Radca prawny

Skopiuj link
ZUS
20.03.2026r.
3 min

W przypadku zleceniobiorców wykonujących kilka umów zlecenia równolegle jednym z najtrudniejszych zagadnień jest ustalenie, z którego tytułu powstaje obowiązek opłacania składek ZUS. Przepisy przewidują, że zleceniobiorca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym tylko z jednego tytułu – do momentu osiągnięcia minimalnej podstawy wymiaru składek. Dopiero po jej przekroczeniu kolejne umowy mogą być objęte wyłącznie ubezpieczeniem zdrowotnym.

Kluczowe znaczenie ma kolejność zawierania umów, a nie kolejność wypłat czy faktycznego wykonywania zleceń. Pierwszą umową jest ta, która została zawarta najwcześniej – nawet jeśli wynagrodzenie z niej jest wypłacane później lub jest niższe niż z kolejnych kontraktów. To właśnie ta umowa stanowi podstawowy tytuł do ubezpieczeń społecznych.

Jeżeli pierwsza umowa zapewnia podstawę wymiaru składek niższą niż minimalna, to kolejne umowy również stanowią podstawę do składek, aż do momentu, gdy łączna podstawa osiągnie wymagany poziom. Po jego przekroczeniu pozostałe kontrakty mogą być objęte wyłącznie składką zdrowotną.

W przypadku kilku umów zlecenia dobrowolne ubezpieczenie chorobowe może być opłacane tylko z tego tytułu, z którego zleceniobiorca podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Nie można zgłosić się do chorobowego z umowy, która jest objęta wyłącznie składką zdrowotną. Oznacza to, że zmiana tytułu obowiązkowego (np. po osiągnięciu minimalnej podstawy) może wymagać ponownego zgłoszenia do chorobowego lub spowodować jego ustanie.

Zleceniobiorcy często wykonują kilka umów równolegle – dla różnych podmiotów, w różnych okresach i z różnym wynagrodzeniem. Zleceniodawcy nie zawsze mają pełną wiedzę o pozostałych tytułach do ubezpieczeń, a zleceniobiorcy nie zawsze przekazują komplet informacji. To prowadzi do błędów w zgłoszeniach, zaległości składkowych i konieczności korekt.

Właściwe ustalenie pierwszego tytułu, monitorowanie minimalnej podstawy oraz prawidłowe zgłaszanie dobrowolnego chorobowego pozwala uniknąć sporów z ZUS i zapewnia zgodność z przepisami. Jeśli chcesz, mogę przygotować również krótką tabelę z przykładami najczęstszych konfiguracji zleceń i sposobem ich rozliczania.