Pracownikowi z niepełnosprawnością przysługuje szereg dodatkowych uprawnień na gruncie prawa pracy. Niektóre z nich są powiązane z odpowiadającymi im obowiązkami pracodawcy. Ustawodawca zobowiązał pracodawcę między innymi do przystosowania stanowiska pracy dla pracownika z niepełnosprawnością.

Przywołany obowiązek wynika z art. 14 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z treścią tego przepisu osobie zatrudnionej, która w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utraciła zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku, pracodawca jest obowiązany wydzielić lub zorganizować odpowiednie stanowisko pracy z podstawowym zapleczem socjalnym, nie później niż w okresie trzech miesięcy od daty zgłoszenia przez tę osobę gotowości przystąpienia do pracy. Zgłoszenie gotowości przystąpienia do pracy powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia uznania za osobę z niepełnosprawnością.

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym” (art. 235¹ Kodeksu pracy).

Podstawą podjęcia działań przez pracodawcę jest zgłoszenie przez pracownika woli powrotu do pracy i gotowości w tym zakresie. Pracownik musi to zrobić w ustawowym terminie, czyli w ciągu miesiąca od dnia uznania go za osobę z niepełnosprawnością. Jeśli termin nie zostanie zachowany, to pracodawca nie będzie zobligowany do dostosowania stanowiska pracy oraz pomieszczeń higienicznosanitarnych do jego potrzeb. Pracodawca nie będzie również musiał przystosowywać stanowiska pracy dla osoby, która utraciła zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku wskutek wypadku przy pracy, którego wyłączną przyczyną było naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez pracownika z jego winy lub jego stanu nietrzeźwości.

Z przepisów nie wynika, w jaki sposób powinno nastąpić wydzielenie lub zorganizowanie odpowiedniego stanowiska pracy. Wobec tego należy uznać, że może ono przybrać postać zarówno przystosowania istniejącego stanowiska do potrzeb zatrudnionej osoby, jak i zorganizowania nowego stanowiska. Oprócz pomieszczeń, w których pracownik świadczy pracę, przystosowanie powinno objąć również pomieszczenia sanitarne i socjalne, czyli szatnie, toalety, jadalnie.

Jeżeli pracodawca nie wydzieli lub nie zorganizuje w przepisanym terminie stanowiska pracy w omawianych okolicznościach, będąc do tego zobowiązanym, będzie musiał dokonać wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia za pracownika, w dniu rozwiązania stosunku pracy z tą osobą (art. 23 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).